هگمتانه، گروه مدیریت شهری: تجهیز تقاطع‌ها به برق پشتیبان، اجرای خط‌کشی‌های نوین، ایمن‌سازی 56 مدرسه، راه‌اندازی پارک حاشیه‌ای هوشمند و آغاز پروژه‌های مهم ترافیکی، بخشی از اقدامات شهرداری همدان برای ارتقای ایمنی و بهبود عبور و مرور در شهر است.
به گزارش هگمتانه، ترافیک شهری از جمله موضوعاتی است که مدیریت آن نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه‌های عمرانی، فنی، مهندسی، آموزشی و خدماتی است. افزایش حجم تردد خودروها، توسعه محدوده‌های شهری، ضرورت ایمنی عابران پیاده و دانش‌آموزان و نیاز به تسهیل دسترسی‌های شهری، مدیریت شبکه حمل‌ونقل را به یکی از اولویت‌های مهم مدیریت شهری تبدیل کرده است.
در همدان نیز شهرداری با دنبال کردن مجموعه‌ای از برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت، تلاش می‌کند ضمن ارتقای ایمنی معابر و ساماندهی جریان ترافیک، زیرساخت‌های لازم برای مدیریت کارآمدتر عبور و مرور را فراهم کند.
نگاهی به اقدامات سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری همدان و پروژه‌های عمرانی در حال اجرا نشان می‌دهد این رویکرد از ایمن‌سازی محدوده مدارس و اصلاح علائم ترافیکی تا توسعه تقاطع‌های غیرهمسطح، ساماندهی پارک حاشیه‌ای و افزایش تاب‌آوری تجهیزات ترافیکی را در بر می‌گیرد.
ایمنی دانش‌آموزان؛ اولویت مدیریت ترافیک شهری
با آغاز سال تحصیلی و افزایش تردد دانش‌آموزان در معابر، ایمن‌سازی محدوده مدارس به یکی از محورهای مهم فعالیت شهرداری همدان تبدیل شد. در قالب طرح «استقبال از مهر 1405»، تعداد 56 مدرسه در شهر در فهرست اجرای عملیات ایمن‌سازی قرار گرفتند و اقدامات مختلفی برای کاهش مخاطرات ترافیکی در محدوده این مراکز آموزشی انجام شد.
اجرای خط‌کشی گذرگاه‌های عابر پیاده، نصب تابلوهای هشدار عبور دانش‌آموزان، نصب بنرهای آموزشی در ورودی مدارس و آشکارسازی و رنگ‌آمیزی سرعتکاه‌ها از جمله اقدامات پیش‌بینی‌شده در این طرح بود.
در همین راستا، عملیات شست‌وشو و احیای خط‌کشی گذرگاه‌های عابر پیاده در 56 مدرسه، رنگ‌آمیزی 500 متر سرعتکاه و اجرای 20 کیلومتر خط‌کشی معابر اصلی در محدوده مدارس و مسیرهای اصلی انجام شد.
در کنار اقدامات اجرایی، آموزش و فرهنگ‌سازی نیز جایگاه ویژه‌ای در این برنامه داشت. کارشناسان سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل شهرداری با حضور در مدارس منتخب مناطق چهارگانه، برنامه‌های آموزشی مرتبط با ایمنی تردد را اجرا کردند و 2 هزار جلد کتاب آموزش ترافیک میان دانش‌آموزان توزیع شد.
همچنین شهرداری با اختصاص فضای تبلیغاتی اتوبوس‌های شهری، پیام‌های آموزشی مرتبط با عبور ایمن از خیابان، رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، توجه به عابران پیاده و حفاظت از جان دانش‌آموزان را در معرض دید شهروندان قرار داد.
اجرای این برنامه با اعتباری بالغ بر 2 میلیارد ریال، نمونه‌ای از استفاده از ظرفیت ناوگان حمل‌ونقل عمومی برای آموزش شهروندی و ترویج مسؤولیت اجتماعی در حوزه ترافیک است.
خط‌کشی‌های نوین و ساماندهی جریان تردد
یکی دیگر از محورهای فعالیت شهرداری همدان، بهبود علائم افقی و عمودی معابر و ارتقای ایمنی مسیرهای عبور و مرور است.
در همین راستا، عملیات خط‌کشی محوری معابر با استفاده از رنگ دوجزئی برای نخستین‌بار در شهر آغاز شده و به‌صورت مستمر ادامه دارد. استفاده از این روش در کنار اجرای منظم علائم افقی، با هدف افزایش وضوح مسیرها، هدایت صحیح وسایل نقلیه، ساماندهی جریان ترافیک و کاهش احتمال بروز سوانح دنبال می‌شود.
در هفته‌های اخیر نیز عملیات خط‌کشی و نظارت بر اجرای آن در محورهایی همچون خیابان بوعلی، محدوده آرامگاه بوعلی، بلوار جعفر طیار، مسیر برگشت بلوار فاطمیه، بلوار شهید بختیاری و بلوار استقلال کوی فرهنگیان انجام شده است.
اجرای گذرگاه‌های عابر پیاده و گذرگاه‌های برجسته در محدوده مدارس و معابر پرتردد، نصب تابلوهای هشدار دانش‌آموز و اجرای سرعتکاه در نقاط مختلف شهر نیز از دیگر اقدامات این حوزه به شمار می‌رود.
در همین چارچوب، تقاطع شهید حبیبی و تقاطع میدان جهاد نیز راه‌اندازی شده و برای ساماندهی تردد وسایل نقلیه سنگین، تابلوهای «کامیون ممنوع» در ورودی کوی شهید مدنی، کوی فردوس و محدوده کوی فرهنگیان نصب شده است.
این مجموعه اقدامات، در کنار توجه به ایمنی عابران پیاده، با هدف کاهش رفتارهای پرخطر رانندگی و ایجاد نظم بیشتر در شبکه معابر شهری انجام می‌شود.
تاب‌آوری تقاطع‌ها؛ ترافیک بدون وقفه در زمان قطعی برق
یکی از اقدامات زیرساختی مهم شهرداری همدان در حوزه مدیریت ترافیک، تجهیز تمامی تقاطع‌های شهر به سامانه برق پشتیبان است.
چراغ‌های راهنمایی و رانندگی از مهم‌ترین تجهیزات کنترل و هدایت جریان ترافیک هستند و هرگونه اختلال در عملکرد آن‌ها می‌تواند موجب سردرگمی رانندگان، اختلال در عبور و مرور و افزایش احتمال تصادفات شود.
بر همین اساس، شهرداری همدان با اختصاص اعتباری بالغ بر 38 میلیارد ریال، تمامی تقاطع‌های شهر را به برق پشتیبان مجهز کرده است تا در زمان قطع برق شبکه، چراغ‌های راهنمایی و تجهیزات کنترلی امکان ادامه فعالیت داشته باشند.
این اقدام به دستور شهردار همدان و با حمایت معاونت امور زیربنایی انجام شده و گامی مهم در افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل شهری به شمار می‌رود.
اهمیت این طرح زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم مدیریت ترافیک تنها به شرایط عادی محدود نیست و زیرساخت‌های شهری باید در شرایط اضطراری نیز قابلیت ارائه خدمات داشته باشند. تأمین برق پشتیبان برای تقاطع‌ها، امکان تداوم فعالیت تجهیزات کنترلی و حفظ نظم عبور و مرور را در چنین شرایطی فراهم می‌کند.
پارک حاشیه‌ای هوشمند؛ گامی در ساماندهی توقف خودروها
ساماندهی توقف خودروها در معابر پرتردد نیز از دیگر موضوعات مورد توجه مدیریت شهری همدان است. در همین راستا، طرح پارک حاشیه‌ای هوشمند با استفاده از سامانه پلاک‌خوان مکانیزه در بلوار خواجه رشید، بلوار شهید مدنی، خیابان پاستور و خیابان بوعلی فعال شده است.
در این طرح، ثبت زمان توقف و شناسایی خودروها به‌صورت مکانیزه انجام می‌شود و شهروندان می‌توانند هزینه پارک را از طریق سامانه «پارکو» پرداخت کنند.
بر اساس اطلاع‌رسانی شهرداری، توقف در این معابر به‌جز روزهای تعطیل، از ساعت 7 تا 21 مشمول پرداخت عوارض پارک حاشیه‌ای است. همچنین مطابق ضوابط اعلام‌شده، توقف بدون پرداخت هزینه پس از نیم ساعت نخست، مشمول مقررات مربوط به تخلف توقف ممنوع خواهد بود.
اجرای این طرح با هدف مدیریت بهتر فضاهای پارک، افزایش نظم در توقف خودروها و استفاده بهینه از ظرفیت محدود پارک حاشیه‌ای در معابر پرتردد دنبال می‌شود.
بازگشایی معابر و کاهش گره‌های ترافیکی
در کنار اقدامات فنی و اجرایی، توسعه و اصلاح شبکه معابر نیز نقش مهمی در بهبود وضعیت ترافیک شهر دارد.
در همین زمینه، عملیات تملک و تخریب سه باب مغازه تجاری به مساحت مجموع 160 مترمربع در محدوده ایستگاه خضر انجام شده است تا زمینه بازگشایی مسیر و تسهیل تردد در این محدوده فراهم شود.
این اقدام بخشی از روند رفع موانع موجود در مسیرهای شهری است و با تملک سایر املاک مجاور، امکان تکمیل طرح بازگشایی و بهبود شرایط ترافیکی این محدوده فراهم خواهد شد.
از سوی دیگر، پروژه نیم‌حلقه شمالی همدان نیز به‌عنوان یکی از طرح‌های مهم توسعه شبکه ارتباطی شهر در دستور کار قرار گرفته است.
نبود کمربندی مناسب و ورود بخشی از خودروهای برون‌شهری به معابر داخلی، از عواملی است که می‌تواند بر حجم ترافیک محورهای اصلی همدان بیفزاید. در چنین شرایطی، ایجاد شریان‌های پیرامونی برای تفکیک نسبی ترددهای عبوری از جریان حمل‌ونقل درون‌شهری اهمیت زیادی دارد.
پروژه نیم‌حلقه شمالی که در طرح جامع شهر پیش‌بینی شده و به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری رسیده است، با همین هدف دنبال می‌شود.
مرحله نخست این پروژه از میدان امام حسن(ع) تا محدوده بلوار شهیدان چنگیزی در محدوده کوی شورین پیش‌بینی شده و در مرحله فعلی، تملک اراضی، رفع معارض‌ها و آماده‌سازی مسیر در اولویت قرار دارد.
برنامه‌ریزی شهرداری بر این اساس است که در صورت فراهم بودن شرایط توافق با مالکان، محدوده موردنیاز طی سه ماه در اختیار پروژه قرار گیرد تا زمینه استقرار پیمانکار و آغاز عملیات اجرایی فراهم شود. منابع مالی موردنیاز برای پیشبرد تملکات نیز پیش‌بینی شده است.
اجرای این پروژه می‌تواند در آینده با ایجاد مسیر ارتباطی پیرامونی، به ساماندهی جریان ترافیک و کاهش فشار بر برخی محورهای پرتردد شهر کمک کند.
تقاطع شهید مدرس؛ آغاز پروژه‌ای برای بهبود جریان ترافیک
آغاز عملیات اجرایی تقاطع غیرهمسطح شهید مدرس را نیز باید در زمره پروژه‌های مهم عمرانی شهرداری همدان در حوزه حمل‌ونقل شهری قرار داد.
این تقاطع به دلیل قرارگیری در مسیر اتصال جریان‌های ترافیکی درون‌شهری و برون‌شهری و ارتباط با حلقه داخلی و حلقه دوم شهر، از نقاط مهم شبکه معابر همدان محسوب می‌شود.
بر اساس مطالعات مشاور ترافیکی و مصوبات شورای هماهنگی ترافیک استان، اجرای تقاطع غیرهمسطح به‌صورت روگذر به‌عنوان گزینه برتر برای این محدوده انتخاب شده و این پروژه در طرح جامع حمل‌ونقل شهر نیز در اولویت نخست تقاطع‌های غیرهمسطح قرار گرفته است.
شهرداری همدان پس از انجام مطالعات عمرانی و سازه‌ای، هماهنگی با شرکت‌های خدمات‌رسان و طی تشریفات مناقصه، عملیات اجرایی این پروژه را آغاز کرده است.
با توجه به حجم تأسیسات شهری موجود در محدوده، طراحی پروژه به‌صورت روگذر انجام شده و هم‌زمان با آغاز عملیات اجرایی، اقدامات مربوط به رفع معارضات تأسیسات شبکه توزیع برق و تعریض‌های موردنیاز نیز در حال پیگیری است.
از آنجا که پروژه در محدوده‌ای پرتردد قرار دارد، مرحله‌بندی عملیات اجرایی و مدیریت جریان ترافیک در زمان ساخت نیز از الزامات مهم اجرای آن به شمار می‌رود.
مدیریت ترافیک؛ مجموعه‌ای از اقدامات مکمل
مرور اقدامات شهرداری همدان نشان می‌دهد مدیریت ترافیک شهری در این مجموعه، تنها به اجرای پروژه‌های عمرانی یا اصلاح چند تقاطع محدود نشده است؛ بلکه مجموعه‌ای از برنامه‌های آموزشی، فنی، زیرساختی و هوشمندسازی را در کنار یکدیگر قرار داده است.
از آموزش 2 هزار دانش‌آموز و ایمن‌سازی 56 مدرسه تا اجرای خط‌کشی‌های نوین، تجهیز تمامی تقاطع‌ها به برق پشتیبان، راه‌اندازی پارک حاشیه‌ای هوشمند و آغاز پروژه‌های مهمی همچون تقاطع غیرهمسطح شهید مدرس و نیم‌حلقه شمالی، هر یک بخشی از نیازهای شبکه حمل‌ونقل همدان را هدف قرار می‌دهند.
بی‌تردید بهبود پایدار وضعیت ترافیک شهری نیازمند تداوم این اقدامات، تکمیل پروژه‌های عمرانی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و همراهی شهروندان در رعایت مقررات عبور و مرور است.
شهرداری همدان با دنبال کردن این مسیر تلاش دارد ضمن ارتقای ایمنی معابر و افزایش کیفیت خدمات حمل‌ونقل، زمینه حرکت به سوی شهری با تردد ایمن‌تر، منظم‌تر و روان‌تر را فراهم کند؛ شهری که در آن حفظ جان شهروندان و تسهیل رفت‌وآمد، در کانون برنامه‌ریزی مدیریت شهری قرار دارد.